Jeśli korzystasz z WordPressa, prawdopodobnie prędzej czy później zetkniesz się z Gutenbergiem. To właśnie edytor blokowy WordPressa, który od wersji 5.0 jest domyślnym sposobem tworzenia i edytowania treści. Jego działanie opiera się na prostym założeniu: zamiast pracować z jednym dużym polem tekstowym, budujesz stronę z niezależnych elementów, czyli bloków.
Dzięki takiemu podejściu możesz osobno edytować akapit, nagłówek, zdjęcie, przycisk, galerię czy kolumny. Nie trzeba więc korzystać z kodu HTML przy każdej zmianie wyglądu lub struktury treści.
Spis Treści
Gutenberg WordPress – co to właściwie jest?
Gutenberg to nazwa projektu, który doprowadził do powstania nowego edytora WordPressa. Obecnie oficjalna dokumentacja najczęściej określa go jako Block Editor, czyli edytor blokowy. Od grudnia 2018 roku jest on domyślnym edytorem WordPressa i zastąpił klasyczny edytor jako standardowe narzędzie tworzenia wpisów i stron.
Najważniejszą zmianą było odejście od podejścia, w którym użytkownik pracuje głównie w jednym polu tekstowym. W Gutenberg każdy element treści jest traktowany jako osobny blok. Możesz więc niezależnie zmieniać jego zawartość, położenie czy dostępne ustawienia.
Przykładowy artykuł może składać się z:
- bloków akapitów,
- nagłówków,
- zdjęć i galerii,
- list,
- cytatów,
- tabel,
- filmów,
- przycisków,
- kolumn i innych elementów układu.
WordPress oferuje wiele bloków już w standardzie, a dodatkowe mogą być dostarczane przez motywy i wtyczki.
To sprawia, że Gutenberg jest czymś więcej niż zwykłym edytorem tekstu. Pozwala tworzyć bardziej rozbudowane układy treści bez konieczności ręcznego składania ich z kodu.
Jak działa edytor blokowy WordPressa?
Po utworzeniu nowego wpisu lub strony otwiera się obszar roboczy edytora. Jego najważniejsze części to obszar treści, panel dodawania bloków oraz panel ustawień. Dostępne opcje zmieniają się zależnie od tego, czy edytujesz cały dokument, czy konkretny blok.
W praktyce wygląda to bardzo intuicyjnie. Klikasz w miejscu, w którym chcesz dodać element, wybierasz odpowiedni blok i uzupełniasz jego zawartość. Następnie możesz zmienić jego położenie, wygląd lub ustawienia.
Co ważne, poszczególne elementy nie są ze sobą „sklejone”. Możesz zmodyfikować jeden blok bez konieczności przebudowy całej strony. WordPress udostępnia również widok listy, który pokazuje wszystkie bloki znajdujące się w danym wpisie lub na stronie. Przy bardziej rozbudowanych treściach ułatwia to poruszanie się po dokumencie.
Czym są bloki i jak się ich używa?
Blok to pojedynczy element treści lub układu strony. Może nim być zarówno zwykły akapit, jak i obraz, nagłówek, tabela czy galeria. Każdy blok ma własne opcje edycji i ustawienia, dlatego możesz pracować nad nim niezależnie od pozostałych elementów.
Załóżmy, że tworzysz artykuł blogowy. Najpierw dodajesz blok Nagłówek, pod nim Akapit, następnie Obraz, kolejny akapit i Listę. Każdy z tych elementów jest osobnym blokiem, który możesz później przesunąć, skopiować, zmienić albo usunąć.
Do dodawania bloków służy przede wszystkim przycisk „+” (Block Inserter). Możesz również wpisać / w obszarze treści i zacząć wyszukiwać potrzebny blok po nazwie. To szczególnie wygodne, gdy pracujesz szybko i nie chcesz za każdym razem otwierać pełnej listy elementów.
Każdy zaznaczony blok ma własny pasek narzędzi oraz dodatkowe ustawienia w panelu bocznym. Dostępne opcje zależą od rodzaju bloku. Przykładowo dla obrazu mogą dotyczyć jego wyglądu i ustawień, a dla nagłówka – poziomu nagłówka czy formatowania.
Jak dodawać, przesuwać i edytować bloki?
Dodanie bloku jest bardzo proste. Możesz kliknąć „+” w górnym pasku edytora, użyć przycisku dodawania pojawiającego się w obszarze treści albo skorzystać ze skrótu / i wyszukać konkretny element.
Po dodaniu bloku możesz od razu wprowadzić treść i skorzystać z jego ustawień. Jeśli chcesz zmienić kolejność elementów, możesz je przesuwać w obrębie dokumentu. Przy większej liczbie bloków pomocny jest List View, czyli widok listy wszystkich elementów – pozwala szybko znaleźć konkretny blok i przejść bezpośrednio do niego.
Możesz również zaznaczać kilka bloków jednocześnie, grupować je czy kopiować. Dzięki temu Gutenberg sprawdza się nie tylko przy pisaniu prostych artykułów, ale również przy budowaniu bardziej rozbudowanych sekcji strony.
Najważniejsze jest jednak to, że nie musisz znać kodu, żeby korzystać z podstawowych możliwości Gutenberga. Edytor został zaprojektowany tak, aby tworzenie treści odbywało się przede wszystkim poprzez wizualne dodawanie i konfigurowanie bloków. Jeśli potrzebujesz bardziej zaawansowanych funkcji, WordPress pozwala również rozszerzać edytor za pomocą dodatkowych bloków dostarczanych przez wtyczki.
Jakie bloki znajdziesz w Gutenberg WordPress?
Jedną z największych zalet edytora blokowego jest szeroki wybór gotowych elementów. WordPress dzieli je m.in. na bloki tekstowe, multimedialne, projektowe, widżetowe, motywu oraz osadzania. Dzięki temu nie musisz budować każdej sekcji strony od zera. Wybierasz potrzebny blok, dodajesz go do treści i dostosowujesz do swoich potrzeb.
Co ważne, lista nie kończy się na elementach dostępnych standardowo w WordPressie. Dodatkowe bloki mogą być dostarczane przez motyw lub zewnętrzne wtyczki, więc możliwości edytora można rozszerzać wraz z rozwojem strony.
Bloki tekstowe, multimedialne i układu strony
Bloki tekstowe służą przede wszystkim do tworzenia i porządkowania treści. Znajdziesz wśród nich m.in. akapit, nagłówek, listę, cytat, tabelę czy kod. To właśnie z takich elementów najczęściej składa się typowy artykuł blogowy.
Bloki multimedialne pozwalają wzbogacić stronę o obrazy, galerie, filmy, pliki audio czy materiały wideo. Możesz też wykorzystać blok Cover albo Media & Text, gdy chcesz połączyć grafikę z treścią w jednej sekcji.
Z kolei bloki projektowe pomagają budować układ strony. Do tej grupy należą m.in. przyciski, kolumny, grupy, wiersze, siatki, separatory czy odstępy. Możesz dzięki nim stworzyć np. sekcję z trzema usługami, blok z wezwaniem do działania albo uporządkowaną prezentację oferty.
W praktyce nie musisz zastanawiać się nad kodem HTML dla każdej z takich sekcji. Wybierasz odpowiednie elementy i układasz je w edytorze. Jeśli strona korzysta z motywu blokowego, dostępne są również specjalne bloki związane z elementami motywu i budową całej witryny.
Wzorce bloków – jak szybciej budować sekcje strony?
Jeżeli nie chcesz za każdym razem tworzyć sekcji od podstaw, przydają się wzorce bloków (Block Patterns). Są to gotowe zestawy bloków połączone w konkretny układ, który możesz wstawić do strony lub wpisu, a następnie dostosować do własnych potrzeb.
Przykładowo możesz znaleźć gotowy układ sekcji kontaktowej, CTA, cennika czy prezentacji usług. Zamiast układać kilkanaście bloków ręcznie, wstawiasz gotowy wzorzec i zmieniasz jego teksty, zdjęcia oraz pozostałe elementy.
To rozwiązanie jest szczególnie przydatne przy tworzeniu stron firmowych, ponieważ pozwala szybciej budować powtarzalne sekcje i zachować spójny wygląd witryny. WordPress umożliwia również tworzenie własnych wzorców.
Warto rozróżnić zwykły wzorzec od wzorca zsynchronizowanego. W przypadku tego drugiego zmiana zapisanej zawartości może zostać zastosowana we wszystkich miejscach, w których wzorzec został wykorzystany. Może to być wygodne np. dla powtarzających się informacji kontaktowych czy wezwań do działania.
Dostępne wzorce można również przeglądać w oficjalnym katalogu WordPressa.
Gutenberg a wygląd całej strony – czym jest Site Editor?
Gutenberg kojarzy się przede wszystkim z edycją wpisów i stron, ale w przypadku motywów blokowych jego możliwości idą znacznie dalej. WordPress udostępnia wtedy Site Editor, czyli Edytor witryny, który pozwala zarządzać wyglądem całej strony za pomocą bloków.
W Site Editorze możesz pracować m.in. nad:
- nagłówkiem strony,
- stopką,
- szablonami,
- częściami szablonów,
- nawigacją,
- stylami witryny,
- stronami i wzorcami.
To istotna różnica w porównaniu ze zwykłą edycją pojedynczego wpisu. Nie zmieniasz tylko treści jednej podstrony, ale możesz wpływać na elementy wykorzystywane w wielu miejscach całej witryny.
Site Editor jest dostępny wyłącznie przy aktywnym motywie blokowym. Jeśli korzystasz z klasycznego motywu, nie zobaczysz pełnego zestawu funkcji Edytora witryny.
Warto też wiedzieć, że wzorce i części szablonów są obecnie zarządzane z poziomu Site Editora. Od WordPressa 6.3 można tam również tworzyć i zarządzać własnymi wzorcami.
Gutenberg vs klasyczny edytor WordPress – jakie są różnice?
Najważniejsza różnica jest bardzo prosta: Gutenberg pracuje w oparciu o bloki, a klasyczny edytor przypomina tradycyjny edytor tekstu.
W klasycznym edytorze większość treści powstawała w jednym głównym polu, które było zbliżone do edytora znanego z wcześniejszych wersji WordPressa. Gutenberg rozdziela natomiast poszczególne elementy na niezależne bloki. Dzięki temu łatwiej tworzyć bardziej rozbudowane układy bez ręcznego składania całej struktury.
Gutenberg jest obecnie domyślnym edytorem WordPressa. Klasyczny edytor nie jest jednak całkowicie niedostępny – można korzystać z niego po zainstalowaniu wtyczki Classic Editor.
Co ciekawe, nie trzeba całkowicie rezygnować z dawnego sposobu pracy. Gutenberg oferuje blok Klasyczny, który wygląda podobnie do klasycznego edytora, ale jest traktowany jako pojedynczy blok. Można go również przekształcić w standardowe bloki Gutenberga.
Dla osoby zaczynającej pracę z WordPressem Gutenberg może początkowo wymagać przyzwyczajenia, ale jego blokowa konstrukcja daje większą kontrolę nad strukturą treści. Szczególnie dobrze widać to przy stronach, które poza samym tekstem zawierają zdjęcia, przyciski, kolumny, galerie czy bardziej rozbudowane sekcje.
Zalety Gutenberga – kiedy warto korzystać z edytora blokowego?
Gutenberg ma jedną dużą przewagę: jest częścią WordPressa i pozwala budować treści bez dokładania osobnego page buildera. Dla wielu stron oznacza to prostszy sposób pracy i mniej zależności od dodatkowych narzędzi.
Najważniejsze zalety edytora blokowego to:
- intuicyjna praca z treścią – tekst, zdjęcia, nagłówki czy przyciski są osobnymi blokami,
- duża elastyczność – bloki można układać, grupować i dostosowywać do konkretnej sekcji,
- wzorce bloków – gotowe układy pozwalają szybciej tworzyć powtarzalne elementy,
- brak konieczności znajomości programowania przy typowej pracy z treścią,
- integracja z WordPressem – edytor jest rozwijany jako część samego systemu.
Gutenberg sprawdza się szczególnie dobrze wtedy, gdy chcesz tworzyć artykuły, strony usługowe i stosunkowo proste sekcje marketingowe, ale jednocześnie zależy Ci na większej swobodzie niż przy zwykłym edytorze tekstu.
W przypadku motywu blokowego możliwości są jeszcze większe, ponieważ Site Editor pozwala zarządzać nie tylko pojedynczą treścią, ale również szablonami, nagłówkiem, stopką i innymi elementami witryny.
Wady Gutenberga – co może przeszkadzać w codziennej pracy?
Gutenberg nie jest rozwiązaniem idealnym dla każdego. Największą barierą może być konieczność przyzwyczajenia się do pracy z blokami. Osoba, która przez lata korzystała z klasycznego edytora, może początkowo potrzebować czasu, aby odnaleźć się w nowym sposobie budowania treści.
Drugą kwestią jest zakres możliwości projektowych. Gutenberg pozwala tworzyć coraz bardziej rozbudowane układy, ale przy bardzo niestandardowych projektach może wymagać dodatkowych bloków, wzorców, odpowiedniego motywu lub własnych rozwiązań.
Warto również pamiętać, że sam edytor nie gwarantuje, że każda strona będzie szybka i dobrze zaprojektowana. Na wydajność wpływa cały zestaw elementów: motyw, hosting, obrazy, skrypty, wtyczki i sposób zbudowania strony.
Nie oznacza to jednak, że Gutenberg jest „wolny” albo gorszy od innych rozwiązań. Po prostu wydajność należy oceniać dla konkretnej strony, a nie wyłącznie na podstawie używanego edytora.
Gutenberg a Elementor i inne page buildery – czym się różnią?
Gutenberg i page buildery mają podobny cel – ułatwić tworzenie stron bez ręcznego pisania kodu – ale działają w nieco inny sposób.
Gutenberg jest natywnym edytorem WordPressa i opiera się na blokach. Elementor oraz podobne narzędzia są natomiast dodatkowymi rozwiązaniami, które rozszerzają możliwości wizualnego projektowania stron.
W uproszczeniu:
| Gutenberg | Page builder, np. Elementor |
|---|---|
| Jest częścią WordPressa | Jest dodatkowym narzędziem |
| Opiera się na blokach | Zwykle oferuje własny system elementów i edycji wizualnej |
| Dobrze integruje się z funkcjami WordPressa | Może oferować bardziej rozbudowane możliwości projektowe |
| Nie wymaga instalowania osobnego buildera | Wymaga instalacji dodatkowego rozwiązania |
| W połączeniu z motywem blokowym może służyć również do edycji całej witryny | Zakres funkcji zależy od konkretnego buildera i jego integracji z WordPressem |
Nie ma więc jednej odpowiedzi na pytanie, który edytor jest lepszy. Jeśli zależy Ci na możliwie natywnym rozwiązaniu i prostszym środowisku, Gutenberg może być wystarczający. Jeżeli projekt wymaga bardzo szczegółowego wizualnego projektowania sekcji i elementów, page builder może dawać większą swobodę.
Przed wyborem warto przede wszystkim sprawdzić, czego konkretnie wymaga projekt, zamiast wybierać narzędzie tylko dlatego, że jest popularne. Np. tanie strony internetowe często są oparte o page buildery, a droższe rozwiązania mogą być oparte na ACF oraz motywach tworzonych od zera.
Czy Gutenberg nadaje się do tworzenia stron firmowych?
Tak. Gutenberg może być dobrym rozwiązaniem do tworzenia stron firmowych, szczególnie gdy witryna ma prezentować ofertę, realizacje, informacje o firmie, dane kontaktowe i regularnie publikowane treści.
Przy odpowiednio dobranym motywie można przygotować stronę główną z sekcjami dotyczącymi usług, korzyści, realizacji czy wezwania do działania. Wzorce bloków dodatkowo przyspieszają budowanie takich elementów.
Dużym plusem jest możliwość późniejszej samodzielnej edycji. Pracownik firmy może zmienić opis usługi, dodać nowy artykuł czy podmienić zdjęcie bez konieczności przebudowy całej strony.
Przy bardziej wymagającym projekcie warto natomiast sprawdzić możliwości konkretnego motywu i dostępnych bloków. Gutenberg nie zastępuje automatycznie dedykowanego projektu graficznego czy programowania, jeśli strona ma bardzo niestandardowe wymagania.
Gutenberg a SEO – czy edytor blokowy wpływa na pozycjonowanie?
Sam fakt korzystania z Gutenberga nie zapewnia wysokich pozycji w Google. Edytor jest przede wszystkim narzędziem do tworzenia i organizowania treści. O widoczności strony decyduje znacznie więcej elementów.
Gutenberg może jednak ułatwiać przygotowanie poprawnie uporządkowanej treści. Możesz korzystać z hierarchii nagłówków, list, obrazów, tabel czy innych elementów, które pomagają zaprezentować informacje w czytelny sposób.
Z punktu widzenia SEO ważniejsze od samego wyboru edytora jest to, czy strona dostarcza wartościowej odpowiedzi na potrzeby użytkownika, jest dostępna dla wyszukiwarki, ma prawidłową strukturę i działa sprawnie. Google podkreśla znaczenie pomocnych, wiarygodnych i tworzonych przede wszystkim dla użytkowników treści.
Warto też pamiętać, że na wydajność wpływa nie tylko Gutenberg. Znaczenie mają m.in. motyw, hosting, obrazy, skrypty oraz dodatkowe wtyczki. Dlatego nie można powiedzieć, że użycie edytora blokowego automatycznie poprawi albo pogorszy pozycjonowanie.
Najlepsze podejście to traktowanie Gutenberga jako narzędzia do budowania strony, a SEO jako szerszego procesu obejmującego kwestie techniczne, treść, architekturę informacji i doświadczenie użytkownika.
